Bình Gia được biết đến với nhiều tiềm năng phát triển về du lịch cũng như văn hóa ẩm thực phong phú với nhiều món ăn truyền thống mang đậm hương vị của núi rừng. Trong đó phải kể đến rượu men lá thơm nồng được làm từ những quả men theo phương pháp truyền thống của người dân tộc. Tại một số địa phương trên địa bàn huyện, vẫn còn một số xã lưu giữ được phương pháp làm men truyền thống này, trong đó, phải kể đến một số thôn thuộc địa bàn xã Bình La hiện đang phát triển mạnh việc làm men truyền thống, vừa để phục vụ cho nhu cầu sản xuất rượu của gia đình, vừa cung cấp ra thị trường.

 

z2798965098589_de41e07f39500a9c6d64be3976c2843a.jpg

 

          Chúng tôi có mặt tại gia đình chị Hoàng Thị Tâm, trú tại thôn Bản Khoang, xã Bình La, huyện Bình Gia là một trong nhiều hộ trên địa bàn xã còn lưu giữ được việc làm men truyền thống hay còn gọi là men lá. Chị chia sẻ: Để tạo được một mẻ men quả thì phải trải qua rất nhiều công đoạn. Khó khăn nhất là công đoạn thu hái lá, bởi ngoài một số loại lá cây được trồng gần nhà thì cần đến một số loại lá phải hái ở núi đá, đường đi xa và hiểm trở. Những loại cây được sử dụng để làm men là loại cây có tính nóng, tính hàn, có vị ngọt, vị cay, vị đắng trộn với nhau tạo nên giống như một vị thuốc bắc bổ dưỡng, thường thì sẽ có từ 15 đến 20 loại lá khác nhau được lựa chọn kĩ lưỡng. Với sự phát triển của công nghệ thông tin nhất là mạng xã hội, nhiều người đã biết đến thương hiệu men lá của gia đình chị. Chính từ nhu cầu của gia đình, cũng như nhu cầu của thị trường ngày một tăng nên gia đình chị Tâm thường tranh thủ những ngày thời tiết nắng ráo, thuận lợi tranh thủ thu hái lá và làm men để cung cấp ra thị trường.

 

z2798967568584_01017e43523273f898519bed737897df.jpg

 

         Kỹ thuật làm men lá khá đơn giản, tùy từng gia đình sẽ có những bí quyết riêng để tạo ra hương vị đặc trưng. Tuy nhiên các bước để tạo nên quả men tương đối giống nhau: Sau khi hái lá về sẽ được rửa sạch, băm nhỏ, trộn lẫn với nhau và đem phơi khô. Các loại lá sau khi phơi khô sẽ được nghiền nát và trộn đều với bột gạo, nước đun sôi từ một số loại lá cây và nặn thành từng quả men, phủ áo là lớp men khô giã mịn và đem xếp trên lớp rơm khô và đậy túi bóng, đậy chăn để hoàn tất quá trình lên men. Men sẽ được ủ trong 24 tiếng sau đó được đem phơi khô dưới trời nắng to từ 3 – 4 ngày là có thể sử dụng. Men lá được sản xuất hoàn toàn bằng thảo dược tự nhiên, không có chất bảo quản và không chất hóa học chính vì vậy rượu được sản xuất từ men lá uống có vị thơm dịu và sẽ không bị đau đầu... Anh Hoàng Văn Thời, Chủ tịch Hội Nông dân xã cho biết:  Hiện nay, nhiều người đã biết đến men lá và đã tìm mua men lá của nhà chị Tâm. Nhằm tạo điều kiện cho các hộ gia đình sản xuất men lá có thêm thu nhập, cũng như tạo dựng được thương hiệu, Hội Nông dân xã cũng đã có kế hoạch, định hướng nhằm phát triển thương hiệu sản phẩm men lá truyền thống của địa phương.

 

MEN LA Binh La.mp4.Still001.jpg

 

          Chị Tâm cho biết thêm: mỗi mẻ gia đình chị sản xuất trung bình từ 40 – 50kg, mỗi mẻ sẽ được từ 1.300 – 1.400 quả men. Mỗi tháng tùy vào điều kiện thời tiết chị sẽ làm từ 3 – 4 mẻ. Thu nhập từ việc bán men ra thị trường khoảng 30 – 40 triệu đồng/năm. Anh Hoàng Văn Điệp, Phó chủ tịch UBND xã Bình La khẳng định: Nhận thấy, việc cung – cầu từ men lá ra thị trường ngày càng tăng, giúp bà con có thêm nguồn thu nhập góp phần phát triển kinh tế gia đình. Thời gian tới, cấp ủy, chính quyền xã Bình La sẽ tạo mọi điều kiện nhất trong việc tạo dựng thương hiệu, đăng kí và xây dựng đưa sản phẩm men lá vào chương trình “Mỗi xã một sản phẩm OCOP”.

           Tin rằng, với việc lưu giữ nghề truyền thống của địa phương, và sự vào cuộc, quan tâm và định hướng kịp thời của cấp ủy, chính quyền đại phương. Thương hiệu men lá Bình La sẽ ngày càng được nhiều người biết đến, từ đó đóng góp vào sự phát triển kinh tế của địa phương. Cũng như góp phần lưu truyền những vét văn hóa ẩm thực độc đáo, ngành nghề truyền thống của người dân nơi đây./.

 

Thu Hằng – Nông Đảm

Trung tâm VHTT&TT huyện Bình Gia.